Browse > Home / Sedat Okumuş, Yazar / *Karacabey Belediyesi 147 yılı geride bıraktı.

| Subcribe via RSS

*Karacabey Belediyesi 147 yılı geride bıraktı.

Ağustos 4th, 2017 Posted in Sedat Okumuş, Yazar

SEDAT OKUMUŞ – KARACABEY PENCERESİNDEN

*1870 yılında Kaymakamlık makamından sonra ‘Belediye Reisliği’…

Evliya Çelebi, 1659 yılında Osmanlı Padişahı 4. Mehmet’in (Avcı Mehmet) İstanbul’dan kalkıp, Uluabat Gölü ile Karadağ çevresinde düzenlediği av partisine tanık olurken, Karacabey’in, o zamanki adı Arnavutköy olan Bayramdere’den 40 mil içeride olduğunu anlatır ve kendilerine teslim olan şehirdeki 6 kalenin ise, bir daha düşmanlar tarafından kullanılmasını önlemek amacıyla, Orhan Gazi tarafından yerle bir edildiğini belirtir. 

14 Mayıs 1881 tarihine kadar Karacabey’e bağlı olan Kirmastı için ise,”Mihaliç’e bağlı Sincan Bucağı’nın içindeki Kirmastı’nın nüfusu çok az” ifadesini kullanır.

Gelelim son bulgulara… Karacabey’in Osmanlı tarihindeki kayıtları açısından o dönemdeki adı Hüdavendigâr Eyaleti olan Bursa Sancağı ile ilgili ‘Salnâme’ adı verilen resmi kayıtlara ulaşmak gerekiyordu. Nüfus yapıları, devlet kurumları, coğrafi yapı bilgileri, hep o salnâmelerde yazılıydı. Salnâmeleri okumak için Osmanlı Türkçesi gerekli olduğu kadar, bolca zaman, Bursa ve Karacabey sevdalısı olmak, yorulmadan emek harcamak vardı işin içinde.

İşte, o zamanı gözden çıkarmak, Osmanlı Türkçesini öğrenmek, emeğine acımadan bıkmadan uğraşmak…

Her zaman bilgi alışverişi içerisinde olduğumuz; sevdiğim, saygı duyduğum bir ağabeyime… Bursa ve Karacabey sevdalısı ‘Sarı Zeybek’ Şaban Yalazı ağabeyime nasip oldu. Yılmadan çalıştı ve her evde olması gereken Karacabey tarihi kitabının yanına… Anılacak bir armağan olarak…

sedat-1

“Hüdavendigar Vilayeti Salnâmelerinde Karacabey” adlı eserini yayımladı.

(TAVSİYE NOTU: Bu yapıtı, BUSKİ üzerindeki Dayı Karaca Bey Derneği’nin Başkanı değerli büyüğüm Abdullah Yalazı aracılığıyla temin edebilirsiniz.)

1800’lü yıllarda Kaymakam tarafından yönetilen Karacabey’de Müftü, Malmüdürü, Tahrirat (Yazı İşleri) Müdürü, Evkaf Müdürü, Vukuat (Emniyet) Kâtibi, Sandık Emini, Muallim gibi makamların bulunduğunu…

Bunlara daha sonra 1900’lü yıllara doğru Metropolid Vekili, Bidayet Mahkemesi görevlileri, Mahkeme-i Şer’iyye Kalemi, Nüfus Kalemi, Osmanlı’nın dış borçlarını denetleyen Düyun-u Umumiye İdaresi, Zabıta Dairesi, Tapu Kalemi, Orman İdaresi, Ziraat ve Ticaret Odası, Mihaliç Boğazı Rüsumat İdaresi, Boğazdaki Memurlar, Mekteb-i Rüşdiye ve İbtidai Muallimler, Çiftlikat-ı Hümayun (Hara) İdaresi, Askeri Nakliye Komisyonu, Vergi Tahminiyesi, Maarif Komisyonu, Muhacirin Komisyonu, Nafıa Komisyonu ve Birinci Mihaliç Taburu Ümera ve Zabitanı makamlarının eklendiğini görüyoruz.

sedat-2

1870 yılında Karacabey’in Belediye Başkanlığı görevini 1871,1872, 1878 ve 879 yıllarında Mahmut Efendi üstlenirken, ilçenin de ilk belediye başkanı unvanına sahip olmuştur.

Belediye Başkanlığını daha sonraki yıllarda Hüseyin Efendi (1873), İbrahim Ağa (1874), Hacı Hasan Efendi (1875-1876-1877), Mehmet Ağa (1880) ve Şaban Ağa (1884) yürütmüştür.

Kurtuluş Savaşı sırasında yaşanan çok üzücü Karacabey Yangını’nda tüm resmi kayıtlar da yok olmaktan kurtulamadı. 1908-1927 yılları arasında ilçenin tüm kayıtları Yunan zulmüne uğramış olarak hatırlanmaktadır. Buna karşılık, resmi kayıtlarda Karacabey Belediye Başkanı olarak Şerafettin Efendi ve ardından Mehmet Efendi ile başlayan kayıtların…

Bu yazımızdan sonra yeniden düzenlenmesi ve…

sedat-3

Asırlar öncesinde’ kaza’ (ilçe) statüsünde bulunan Mihaliç’te… 

Karacabey Belediye Başkanlığı’nın da 147 yıl önce Mahmut Efendi ile başladığını her Karacabeyli’nin bilmesi ve Belediye’mizdeki Başkanlık tablosu başta olmak üzere, ilgili tüm kayıtların buna göre düzeltilmesi gerekmektedir.

***   ***

*Bursa’ya at arabası ile 12 saatte yolculuk…

1870’lerin başında 62 köyü, azınlıklarla birlikte 13 mahallesi, 22 çiftliği, 6 cami ve 6 mescidi, 3 kilisesi, 1 havrası (Kümbetli Camii), 3 okulu, 7 hanı, 45 kahvehanesi ve 321 dükkânı bulunan Karacabey, Balkanlar’daki savaşlarda yaşadığı asker kayıplarına rağmen; 1879 yılında 101 köy, 3 bin 475 hane, 4 bin 112 Müslüman ve 4 bin 156 Rum vatandaşı bağrına basmış…

Yine aynı yıl, Belediye gelirleri olarak 33 bin 228 kuruş, Menafi (Yararlı İşler) Sandığı’nda 285 bin 799 kuruş resmi kayıtlara girmiştir. 1884’te ise, Belediye kasasında 34 bin 19 kuruş olduğu belirtilirken…

Aynı yılın Sonbahar Panayırı’nda 37 bin kuruş gelir beyan edildiği tespit edilmiştir.

Bursa’ya o yıllarda 12 saat süren at arabası yolculuğu ile ulaşabilen Karacabeyliler, kendi ilçelerinden çoğu zaman 5-6 tonluk teknelerle Kocaçay üzerinden İstanbul’a nehir yolu ticaretiyle binlerce canlı hayvan dahil, yiyecek ve yakacak sevkiyatı yapıldığı günleri yaşadı.

147 yıl öncesine bakıldığında, ilçede bir bakır madeni, bin 200 dönüm bağ, ipek böcekçiliğinde kullanılan bin 650 dönüm dutluk, 617 bin dönüm tarım arazisi, 70 bin dönüm çayır ile…

Yaklaşık 1 milyon 500 bin dönüm mera alanı, 905 dönüm tütünlük, 16 bin dönüm sebze ve meyve bahçeleri kayıtlara girmiş durumda.

Karacabey Harası da Sultan Orhan Gazi’ye drahoma (çeyiz parası) olarak verildiği dönemden itibaren…

Doğrudan, Osmanlı İmparatorluğu envanterindeki ‘Hazine-i Hassa’ içerisinde faaliyet göstermekte, hesapları izlenmekte ve gelir getirici özellikleri öne çıkarılarak…

Saray’a ve orduya binek atı yetiştirilmesi, çuha yapımı; et, süt, krema ve yağ temini görevini üstlenmektedir.

Karacabey’i 1922 yılının Eylül ayında ‘tamamen yanmış bir ilçe’ olarak Türkiye tarihine yazdıran hain Yunan İşgal Ordusu ile ilgili olarak bazı çevrelerde…

“Kendilerinin Halife namına hareket ettiklerini ve Anadolu’da işgale başladıklarını bildiklerinden, Padişahlık kayıtlarında bulunan Karacabey Harası’na karşı dikkatli davranmışlar, buraya çok az hasar vermişlerdir.” yorumları yapılmıştır.

***   ***

Ayrıca, Mihaliç adını taşıdığı 1910 yılına kadar, Güney Marmara Bölgesi’nden gelerek, Karacabey’de toplanan çok sayıda askerin…

Osmanlı Ordusu’na katılımları için ‘sevkiyat merkezi görevini’ yerine getiren güzel ilçemiz Karacabey’de yaşayan herkesin, her zaman güzellikler yaşaması dileğiyle…

Belediyecilikte, 147 yılı geride bırakmasını da ilçeye ve tarihe saygı bağlamında, sizlerle paylaşıyorum.

Leave a Reply


9 + yedi =